ابو القاسم سلطانى
410
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
( 10 * ) - تحفه حكيم مومن ص 192 ، مخزن الادويه 415 Code - 1037 چرونجى Buchnania lanzan Spreng چرونجى نامى است كه به مغز دانه درخت هندى از خانواده Anacardiaceae با نام علمى كه در صدر آمده داده شده است به هندى درخت آن را Pyalam , Chiranji , Chirikam و به اردو Chiraunji مىنامند . بنا بر مندرجات مخزن الادويه درخت آن به اندازه درخت نارنج و برگ آن به بزرگى برگ درخت انجير و بدون دندانه و ميوه آن شبيه به آلوبالو و به هندى ميوه آن را پياره مىنامند و در ابتدا سبزرنگ و پس از رسيدن بنفش و قسمت گوشتدار رسيده آن نرم و سبز به رنگ پسته و خوراكى مىباشد . مغز دانه آن به اندازه نصف نخود كوچك ، چرب ، شيرين و لذيذ است . طبيعت دانه گرم و تر مىباشد . مغز دانه پاككننده ، نعوظدهنده 1 * فربهكننده و مغذى مىباشد و سائيده آن به تنهائى و يا مخلوط با داروهاى ديگر لكههاى صورت را از بين مىبرد و دانه آن سرد و تر از بينبرنده زيان صفرا ، غليان خون و تشنگى مىباشد 2 * . امروزه نيز در كارخانه همدرد پاكستان فراوردههائى از مغز دانه به عنوان مقوى باه ، زيادكننده اسپرم ، تقويت عمومى ، تونيك مغز ، زيادكننده خون و برطرفكننده خال و لك صورت تهيه مىشود 3 * در هند از روغن دانه در تورم غدد لنفاوى گردن استفاده مىشود . ( 1 * ) - در مخزن منعض و در قرابادين كبير منعظ آمده كه اين صحيح و به معنى داروى نعوظآور Erective مىباشد ( 2 * ) - تلخيص از مخزن الادويه ص 193 و قرابادين كبير ص 154 ( 3 * ) - فارماكوپه همدرد ص 116 ، 272 ، 284 ، 288 Code - 1039 اطر Buddleja asiatica Lour درختچهاى است از خانواده Loganiaceae كه تقريبا هميشهسبز مىباشد . پهنك زيرين برگ نقرهاى ، گلها مجتمع به صورت خوشه سفيدرنگ زيبا و معطر كه در اوائل بهار ظاهر مىشوند از آنجا كه گياه در مقابل آفات و بيماريها مقاوم و داراى رشد سريع و گلهاى زيبا مىباشد در اطراف بستانها كاشته مىشود و بهطور وحشى در اروپا ، چين ، هند و پاكستان مىرويد . قسمت قابل مصرف درمانى : قسمت قابل مصرف در درمان برگ گياه مىباشد . تركيبات شيميائى : برگها حاوى Linarine , Quercitrine سوكروز ، رامنوز ، قند و گالاكتوز مىباشد .